Servizz Ħelsien Emozzjonali — Inħeles, Ifraħ, Ħobb, Aqdi

1. It-tifel ġewwieni tiegħi, xi jrid jismagħni ngħidlu?

2. Kif nista' naħfer lili nnifsi?

3. Kif nista' naħfer lill-ġenituri?

4. Ir-rabja u l-Belveder

5. Biex ma nitkaxkarx: il-Metodu tal-Merħba

Servizz Ħelsien Emozzjonali,

Fondazzjoni Santa Ġovanna Antida

(tas-Sorijiet tal-Karità),

51 Triq Ħal Tarxien, Ħal Tarxien.

Tel. 2180 8981 . Mob 7932 6725 (SMS biss)

Email: imaginetony@gmail.com

Facebook: Fondazzjoni St Jeanne Antide

Sensiela: Ħelsien

Website: www.antidemalta.org

Ktejjeb A

1

Servizz Ħelsien Emozzjonali — Inħeles, Ifraħ, Ħobb, Aqdi

It-Tifel Ġewwieni Tiegħi

— xi jrid jismagħni ngħidlu?

Insellimlek! Tiftakar meta kont tfal? Taħseb li dik it-

tifla jew tifel li inti kont issa sparixxiet, għax kbirt? Le,

hemm għadha, u hekk għandu jkun.

F’ħafna minna, hemm tifel jew tifla ġewwinija fina illi darba,

ilu, kienet imweġġa’. It-tfal ma jafux jinħelsu weħedhom

minn burraxki kbar tas-sentimenti, meta jkunu mweġġgħin,

jew beżgħana, jew irrabjati, jew meta jkunu qed iġorru

responsabbiltajiet li ma jifilħux. Għalhekk, it-tfal ikollhom

bżonn adulti li jisimgħuhom, ifarrġuhom u jħobbuhom.

Bosta drabi, it-tfal ma jinħelsux, forsi għax il-ġenituri ma

kenux preżenti jew għax kienu jagħmlu żbalji fit-trobbija bħal

preferenzi, dixxiplina żejda jew nieqsa, ma jisimgħux lit-tfal

b’rispett, ma jgħannquhomx, jew ma juruhomx ħafna

mħabba. Forsi il-genituri kienu morda żmien twil, jew

xurbana, jew moħħhom biss fihom infushom. Allura, ħafna

tfal ikollhom iżommu l-weġgħat u l-biżgħat tagħhom mrassa

ġewwa fihom. Dan jagħmlilhom il-ħsara. Imbagħad, meta

jikbru u jsiru adulti, ma jkunux ħielsa u ferriħija kif

għandhom ikunu.

Darba kont naf mara, ta’ xi erbgħin sena, dejjem beżgħana,

qatt mhi kapaċi tieħu riskji, u ma tipprova xejn ġdid għax

tibża’. Intbaħna li t-tifla ġewwinija tagħha kienet iġġorr il-piż

ta’ meta il-veru tifla li kienet fl-antik, kienet kisret dirgħajha

meta kellha biss sentejn!

2

Servizz Ħelsien Emozzjonali — Inħeles, Ifraħ, Ħobb, Aqdi

Issa li inti adulta, agħti mħabba u wens lit-tifla ġewwinija! It-

tifla ġewwinija tiegħek x’aktarx muġugħa. Oqgħod waħdek fil

-kwiet, tinsiex li inti l-adulta. Stenna sakemm tiġik stampa

f’moħħok tat-tifla li kont. Jekk hija stampa ferħana,

għannaqha u erġa’ lura. Meta tiġik listampa mhux sabiħa

f’moħħok, ersaq lejha. L-ewwel ara dik it-tifla x’qed tħoss, u

mbagħad ara xi jkun ġralha. Ismagħha! X’qed tħoss? Ifhima,

uriha li tħobbha, u serrħilha qalbha billi tagħtiha dak li

għandha bżonn. Beżagħna? Ħobbha; għidilha li inti bħala

adulta tipproteġiha. Tħossha weħedha? Għannaqha; għidilha

li inti dejjem sa tieħu ħsiebha. Muġuha? Farraġha. Tħossha

ħatja ta’ xi ħaġa? Ħobbha; aħfrilha. Kienet abbużata?

Għidilha: ma kienx jistħoqqilha, u mhux tort tagħha.

Erġa’ agħmel dan kollu sakemm, meta tipprova ġġib l-istampa

tat-tifla f’moħħok, dejjem issibha, f’moħħok, kuntenta. B’din

il-ħidma fuqek innifsek tkun qed tfieq u tinħeles minn ġewwa

nett.



3

Servizz Ħelsien Emozzjonali — Inħeles, Ifraħ, Ħobb, Aqdi

Kif Nista’ Naħfer Lili Nnifsi?

Meta tħoss rabja lejk innifsek u sens ta’ ħtija, forsi

qalbek tkun qed tagħmel qoxra madwarek sabiex ma

terġax tweġġa’ lilek innifsek b’xi għemil bħal dak tal-

imgħoddi. Drajna nikkundannaw wisq!

Iżda b’qoxra madwari ma nistax ngħix sew, u lanqas ma nista’

nirrelata sew ma’ ta’ madwari jew ma’ nies ġodda.

Darba kont naf persuna li dejjem iddur kontriha nnifisha għax

għamlet xi ħaġa kerha fl-imgħoddi. Rajna li, kważi b’mod

mistur anke minnha nnifisha, kienet tħoss:

• li Alla ma jħobbhiex, ma jistax jaħfrilha;

• li hi persuna ħażina, ma jistħoqqilhiex tkun kuntenta, u

għandha tikkastiga lilha nnifisha.

Alla lanqas jekk irid ma jista’ ma jħobbokx. L-imħabba hija n-

natura t’Alla, u anki n-natura tiegħek fil-fond. Aħna tempji,

bil-qdusija fit-tabernaklu ta’ ġewwa. Inti sejjer tkun li

m’għandekx ħniena f’qalbek biżżejjed biex taħfer lilek

innifsek?

Is-sentimenti qed jippruvaw jipproteġuk, imma, minflok, qed

iġegħluk tbati – għax is-sentimenti ma tantx hemm

intelliġenza fihom.

X’ser tagħmel? Li tipprova tinsa’, jew li tixgħel it-televixin –

dawn il-metodi ma jfejjqukx.

Is-sentiment ta’ mistħija jew ta’ ħtija, per eżempju, jeħtieġ li

tieħu pass lura minnu ħalli tħares lejh biċ-ċar bla ma’

tikkundanna lis-sentiment, lilek innifsek, jew lil xi ħaddiehor.

4

Servizz Ħelsien Emozzjonali — Inħeles, Ifraħ, Ħobb, Aqdi

Ħoss l-uġigħ tiegħu għal ftit mumenti, u m

bagħad

irringrazzjah (talli qed jipprova jipproteġik) u għidlu li sar il-

ħin biex jitlaq. Wara ftit drabi li tagħmel dan kollu, x’aktarx li

dan il-metodu jibda jkun aktar u aktar effettiv u li l-weġgħa

tonqoslok sakemm tmur għal kollox. Sakemm jiġri hekk, il-

leħen tal-kundanna tiegħek innifsek, meta jiġi, isimgħu, iżda

ara li ma jkunx sidek. Dak mhux int! Dak huwa biss leħen li

għandek.

Sabiex taħfer lilek innifsek, bosta drabi irid ikun hemm

komunità – knisja, ħbieb, jew familja. F’dan kollu, it- talb

jgħin ħafna. U jekk tkun għamilt ħsara lil xi ħadd ara kif tista’

ttaffihielu, forsi billi ssellimlu jew tiskuża ruħek, u jekk jista’

jkun isimgħu ħalli tifhem u tagħder it-tbatija ta’ dak li jkun.

Iżda tagħmilx hekk jekk b’hekk tkun ser taqlagħlu aktar feriti

ta’ nkwiet jew uġigħ. Itlob ħafna għalih!



5

Servizz Ħelsien Emozzjonali — Inħeles, Ifraħ, Ħobb, Aqdi

Kif Nista’ Naħfer lill-Ġenituri?

Kulħadd jiżbalja. Żball mill-ikbar huwa ta’ dawk li

jabbużaw lill-uliedhom minflok ma jrawmu fihom l-

imħabba kif it-tfal kollha jistħoqqilhom.

Darba kont naf mara li minħabba abbuż bħal dan fi tfulitha,

kellha leħen ġewwieni, dejjem għaddej, li jgħidilha “inti ħela’

ta’ laħam u għadam.”

Il-kundanni, il-mibegħda, l-abbandun, il-manipulazzjoni, il-

preferenzi, meta dejjem iqabbluk ma’ xi ħaddieħor, stmerrija,

umiljazzjoni, gideb, meta jċekknu, iwaqqgħuk għaċ-ċajt, jew

iqisu li dak li tagħmel int qatt mhu tajjeb biżżejjed...

Dal-gass velenuż jibda dieħel fik. U aktarx tispiċċa li inti stess

tgħaddi l-ħsara fuq min tipprova tħobb, liluliedek, u

lilħbiebek. Barra minn hekk, tista’ wkoll timrad sew.

Li taħfer lill-ġenituri huwa att ta’ qawwa, ta’ maturità.

In-nuqqas ta’ maħfra jinħass bħala leħen irrabjat li

jikkundanna lil min għamillek il-ħsara. Dir-rabja tkun ġejja

minn weġgħa jew sens ta’ inġustizzja. Induna sew b’dawn.

Induna wkoll: b’dal-uġigħ u r-rabja, kif qed nissabutaġġja lil

ħajti?

Għax ma’ tiktibx ittra fejn tgħidilhom x’għamlulek (imma

tibagħthiex) u kif affettwak dak kollu li għamlulek? Wara,

ikteb ittra oħra bħallikieku ġejja minn għandhom, fejn

jgħidulek għaliex għamlu hekk (trobbija tagħhom stess,

nuqqas ta’ edukazzjoni, vizzji, żbalji, eċċ.). Forsi trid twieġeb

b’ittra oħra. Irrifletti fuq dawn l-ittri. Meta tħoss li hu l-waqt,

aħraqhom!

6

Servizz Ħelsien Emozzjonali — Inħeles, Ifraħ, Ħobb, Aqdi

1. Itlob għall-fejqan tiegħek u tagħhom.

2. Irrifletti: Kemm beħsiebek iddum iġġorr dan il-piż? Kemm

ser tqatta’ snin oħra qabel tieqaf twaħħal f’ħaddieħor u tieħu

r-responsabbiltà għalik innifsek.

3. Agħder lilek innifsek – għax il-bnedmin kollha jbatu. B’hekk,

bil-mod il-mod, tidra tagħder lil kulħadd.

4. Ċedi l-weġgħa. Dik mhijhiex int; dik xi ħaġa li għandek,

istint, mhux għadu. Ħu pass lura minnha, kellimha mingħajr

kundanni, u ċediha.

5. U wara, ċedi r-rabja (li tkun twieldet mill-weġgħa). Dik ukoll

mhux int; dik xi ħaġa li għandek, istint, mhux għadu. Ħu

pass lura minnha, kellimha mingħajr kundanni, u ċediha.

6. Aħfer billi dan il-piż twaqqgħu minn spallejk. Ċedi dak il-

leħen ġewwieni irrabjat li jwaħħal fihom. Tkun qed tagħmel

pjaċir, u ġid kbir, lilek innifsek.

L-agħar meta tħoss li inti m’intix ta’ min inħobbok. Għal

weġgħa kbira bħal din, ikseb l-għajnuna!



7

Servizz Ħelsien Emozzjonali — Inħeles, Ifraħ, Ħobb, Aqdi

Ir-Rabja u l-Belveder

Huwa forsi normali li wieħed jirrabja kultant, u ma

jdumx ma jerġa’ jikkalma. Iżda meta jkollok rabja li

iżżommha fik fit-tul, dan huwa ħażin għal saħħtek.

Hija valenu qawwi, li jħassarlek is-saħħa ta’ ġismek,

is-saħħa mentali, is-sbuħija tal-ħajja, ir-relazzjonijiet

tiegħek. U jekk ma teħlisx minnha, iħassarlek ukoll il-

ħajja spiritwali.

Biex teħles mir-rabja, l-ewwel trid tinduna biha b’mod ċar,

billi f’moħħok, tieħu pass lura mir-rabja, u tikkundanna xejn,

tikkritika xejn. Dal-post f’moħħi jien ngħidlu il- belveder. Mur

fil- belveder tiegħek u ara x’qed jiġri fik, x’qed jiġbdek ’l hawn

u ’l hinn, u x’qed tħoss.

Minħabba l-pass lura li tieħu, mill- belveder, tkun tista’ tara li

dik ir-rabja mhijiex int, iżda hi xi ħaġa li għandek. Tajjeb li

tidra tmur hemm regolarment, biex tara x’ikun qed ikaxxkrek.

Minħabba dak il-pass lura, ir-rabja jew xi sentiment ikrah

ieħor ma jkunx jista’ jkaxxkrek. Jien naħseb li Ġesù dan ried

jgħid meta qal, “Isgħar”, jiġifieri tkomplix tgħix rieqed bla ma

taf x’ikun qed ikaxxkrek. Li tmur fil- belveder huwa l-ewwel

pass għal ħafna metodi li tista’ tuża għall-ħelsien emozzjonali.

Fil-każ tar-rabja, biża’ u sentimenti oħra, tajjeb li tara x’qed

jiġrilek b’mod ċar. Waħda mara indunat li r-rabja tagħha, li

kienet qed tikber bla ma taf għaliex, kienet qed tipprova

tipproteġiha min-niket ta’ meta tilfet lil xi ħadd, niket li qatt

ma ħassitu direttament. Persuna oħra indunat li ħasset rabja,

iżda li taħt ir-rabja kien hemm l- għira li qed tistaħba wara r-

8

Servizz Ħelsien Emozzjonali — Inħeles, Ifraħ, Ħobb, Aqdi

rabja. Persuna oħra indunat li taħt ir-rabja tagħha kien hemm

weġgħa li qed toħloq ir-rabja, u għalhekk bdiet taħdem l-

ewwel fuq il-weġgħa.

Meta tidra tmur sikwit fil- belveder, il-post kalm f’moħħok ta’

pass lura mit-taqlib, post ta’ bla ġudizzji, bla kritika, bla

kundanni, tibda tinduna b’dak li veru jkun qed ikaxxkrek, u

forsi ’l għaliex. B’dak il-pass t-tkaxkir ikun diġà beda jonqos.

Għalhekk, li tisgħar (bl-Ingliż to be watchful) fil- belveder

huwa l-bieb li jwasslek għall-ħelsien emozzjonali.

Jinzerta wkoll li l-istess belveder huwa wkoll bieb li jwassal

għal vjaġġ spiritwali lejn il-qdusija ta’ ġewwa t-tempju –

imma dik storja oħra!



9

Servizz Ħelsien Emozzjonali — Inħeles, Ifraħ, Ħobb, Aqdi

Biex ma Nitkaxkarx –

Il-Metodu tal-Merħba

Titkaxkar xejn minn sentimenti diffiċli bħal biża’,

rabja, dwejjaq, weġgħa f’qalbek, jew oħrajn? Hux

ikaxxkruk bħallikieku kont f’żurżieqa tiżloq tas-

sentimenti? Bil-Metodu tal-Merħba, faċli tidra ma

tħallix is-sentimenti jkaxxkruk.

Il-qofol tal-metodu huwa li lil dan it-taqlib tas-sentimenti

tqisu bħala ħabib li qed jipprova jgħinek, u mhux bħala għadu

li tiġġilidlu.

Dan it-taqlib (rabja, biża’, riżentimenti u oħrajn) ikun ġej

minn istint li qiegħed fik biex jipproteġik. Jiġifieri huwa

ħabib, mhux għadu. Iġiegħlek tbati, għax fl-istinti mhemmx

wisq intelligenza. La mhux għadu, tidħolx fit-tensjoni ta’ xi

ġlieda kontrih. Minflok, agħtih il-merħba, ħaġa li s-soltu ma

tiġiniex f’rasna li nagħmlu. F’dal-Metodu tal-Merħba,

x’tagħmel?

L-ewwel pass. Meta tħoss li ġejja r-rabja jew sentiment diffiċli

ieħor, mur mal-ewwel fil-Belveder, jiġifieri fil-post kwiet

f’moħħok fejn mhemm ebda kundanni - post pass lura mit-

taqlib li jkollok - ħalli minn hemm tkun tista’ tara sewwa

x’ikun qed jiġri u jinħass fik.

It-tieni pass. Ftakar li dan l-istint m’għandux malizzja u qed

jipprova jgħinek kif jaf.

Stiednu! Għidlu, “Bonġu, rabja. Grazzi li qed tipprova

tgħinni. Ejja d-dar tiegħi ħalli nħoss l-uġigħ tiegħek. Għal

10

Servizz Ħelsien Emozzjonali — Inħeles, Ifraħ, Ħobb, Aqdi

żmien qasir, ftit mumenti, ħoss it-tbatija ta’ dak is-sen timent

diffiċli. Għal ftit mumenti, tagħmel xejn aktar.

Wara dawk il-ftit mumenti, meta tkun ħassejt it-tbatija ta’ dak

is-sentiment imqalleb, għidlu hekk,

“Grazzi talli ġejt għandi biex inħoss it-tbatija tiegħek, u talli

qed tipprova tgħinni. Issa sarlek il-ħin biex tmur. Grazzi, u

ċaw.”

Dak il-metodu kollu! Bih m’għandekx għalfejn tiġġieled

miegħek innifsek, jew li tuża volontà qawwija. U aktar ma

tidra tużah, aktar isir effettiv. Għaliex? Għax biħ tidra tinduna

malajr x’qed jiġri f’qalbek, mingħajr ma tikkundanna lil xejn u

lil ħadd. B’hekk tibda’ taqbad is-sentiment diffiċli meta’ jkun

għadu jitwieled, qabel ma jkun kiber u sar feroċi. Hekk faċli li

jisparixxi malajr malli tkun ħassejt ftit it-tbatija tiegħu.

Meta tidra tuża l-Metodu tal-Merħba, ma’ dik iż-żurżieqa ta’

sentimenti issa għandek proċess ieħor għaddej fik, li jixrob l-

enerġija taż-żurżieqa tas-sentimenti — imma bla ġlied u bla

tensjoni. Issir bniedem kalm, mingħajr iż-żurżieqa li qabel

kienet tkaxxkrek.



11

Servizz Ħelsien Emozzjonali — Inħeles, Ifraħ, Ħobb, Aqdi

Nisperaw li dan il-ktejjeb sibtu utli!

Jekk tkun għad għandek bżonn, ngħinuk bla ħlas fis-Servizz

ta’ Ħelsien Emozzjonali, il-Fondazzjoni St Jeanne Antide, Ħal

Tarxien. Il-laqgħat isiru ma’ persuna waħda; is-servizz huwa

konfidenzjali. Min għandu inqas minn 18 sena jeħtieġ ikun

akkumpanjat. Min ikollu problema tas-saħħa mentali

jgħidilnna qabel.

Ċempel għal appuntament: 2767 2367 jew 2180 9011, u

semmi dan is-Servizz. Jew uża 79326725 (SMS biss)

Jew ikteb SMS fuq

7932 6725 (SMS biss)

Jekk trid kopja ta’ dan il-ktejjeb, tista’ tibgħat bolla ta’ Malta u l-

indirizz tiegħek, lil:Fondazzjoni Santa Ġovanna Antida,

51 Triq Ħal Tarxin, Ħal Tarxien.

Tista’ tniżżlu mill-websajt tagħna

www.antidemalta.org , fis-sezzjoni tal-pubblikazzjonijiet.

Jew niżżlu minn Facebook: Fondazzjoni St Janne Antide

Jekk trid ħafna kopji għall-ħaddiema tal kumpanija jew għaqda

tiegħek, ikkuntattja l-Amministratur tagħhna jew is-CEO.

Credits: Pictures are public domain

12